BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.

Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî belgesi sayılır . Tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen bu kimlik , doğru bilgiyle başvurulduğunda çok daha kolay biçimde elde edilebilir.

Bu rehberde ; kart türlerini, aranan nitelikleri , kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iptal edildiği durumları yönetmelik maddelerine dayanarak anlatıyoruz . Hedefimiz , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu kendinizden emin şekilde hazırlayabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının yönetmelikteki nitelikleri karşılayan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Belgenin işlevi , sahibinin basın mesleğinde çalıştığını güvenilir şekilde ortaya koymaktır.

Bu kart, bir kişinin tek başına alabileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Yani başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum değerlendirilir.

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

"Sarı basın kartı" ifadesi, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine atıfla ortaya çıkmış yerleşik bir adlandırmadır . Mevzuatta sadece beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğu zaman göreve bağlı basın kartı anlaşılır .

Basın Kartının Hukuki Dayanağı

Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar güncellenmiş ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

  • Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
  • Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
  • Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
  • İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
  • Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden yürürlükteki son hâli doğrulamanız tavsiye edilir .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Mevzuat uyarınca beş farklı kart türü vardır . Her kart türünün kapsadığı kişiler ve aranan şartlar ayrı ayrı belirlenmiştir. Size uygun türü seçmek , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; adayın genel şartların tamamını taşıması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Yabancı gazetecinin ; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .

3. Geçici Basın Kartı

Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Geçici kart, görev süresi esas alınarak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde bir defaya mahsus uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Verilecek kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre farklılaşır:

  • 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
  • Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
  • Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda ise gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması gerekir .

5. Sürekli Basın Kartı

Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı hesaba katılır. Sürekli kart başvurularında aktif sözleşme şartı bulunmaz; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.

Basın Kartı Alma Şartları

Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar esas alınır . Bu şartlardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:

  1. 18 yaşını bitirmiş olmak.
  2. En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
  3. Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
  4. Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
  5. Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  6. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  7. Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
  8. 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
  9. Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Beyannameyi doldurmadan önce iş sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir holdingin iç bültenini yazan editör, içerik üretse bile bu kartı alamaz .

Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri

Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın bağlı olduğu get more info yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri karşılaması gerekir. Buna ek olarak her kuruluş türü için kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı ayrı ayrı belirlenmiştir .

Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler

Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması şarttır . Kart verilecek kişi sayısı , gazetenin yüzölçümüne ve yayın periyoduna göre belirlenir ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.

Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum

Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması aranır . On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .

Radyo ve Televizyonlar

Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart verilemez.

İnternet Haber Siteleri

İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel günlük haber ya da yorum yayımlaması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:

  • 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
  • 5-9 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 9 çalışan
  • On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de yer alır .

Basın Kartı Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve özetle aşağıdaki sırayı izler :

  1. İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
  2. Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
  3. Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
  4. Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
  5. Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
  6. Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
  7. Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Komisyona gitmeden reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında yeniden başvuru yapmak mümkündür.

Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvurur . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf talep edilir.

Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci

Basın Kartı Komisyonu, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden oluşur . Üyelik süresi iki yıldır.

  • Olağan toplantılar yılda en az üç defa yapılır; ihtiyaç hâlinde olağanüstü toplanılabilir.
  • Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
  • Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
  • Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
  • Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.

Karar verilirken başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de göz önünde bulundurur . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Dolayısıyla trafiği düşük bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da sonucu olumsuz etkileyebilir .

Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar

Kartın ilk ve en önemli işlevi, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Buna ek olarak mevzuatta doğrudan düzenlenmiş bazı ek imkânlar bulunur :

  • Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
  • Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
  • Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
  • Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ilişkisinden kaynaklanır . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; son durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz en sağlıklısıdır.

Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri

Yönetmeliğin 47. maddesine göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi dolan kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu taşınır; kartın fiziksel olarak yenilenmesi gündeme gelebilir .

Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp hâlinde dilekçeye kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez mümkündür .

Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini öngörür . Ödenecek bedel Başkanlıkça duyurulduğu için , resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.

Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , değişiklik değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart ayrıca; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . İade edilmesi gereken eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .

Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:

  • Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
  • İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
  • Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
  • Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi

Etik ihlal gerekçesiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Bunun yanında resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart verilemez.

Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri

Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu grupların her biri için ayrı kurallar geçerlidir .

Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar

Devlet enformasyon hizmetlerinde istihdam edilen kamu personeli, enformasyon görevlisi unvanıyla karta başvuru yapabilir . Beyannamenin üst yönetici tarafından imzalanması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının eklenmesi zorunludur . Bu tür dosyalarda Komisyon fiilen yapılan işin medyayla bağlantısına bakar ; yalnızca kadro unvanı yeterli sayılmaz .

Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları

Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar geçerliliğini korur .

Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de başvuru yapabilir . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını belirli aralıklarla kontrol eder . Yayın kuruluşları, Başkanlık talep ettiğinde kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi göndermek zorundadır . Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi

Beyannameyi göndermeden önce bu kontrol listesini tek tek işaretlemeniz , olası ret kararlarını önemli ölçüde azaltır :

  • Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
  • Sabıka kaydımda yönetmelikte sayılan suçlardan bir hüküm yok.
  • Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
  • Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
  • Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
  • Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
  • İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek çok daha doğru bir yaklaşımdır . Zira reddedilen bir dosya yeniden başvuru hakkı tanısa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .

Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar

Reddedilen dosyaların büyük bölümü, aslında önlenebilir hatalardan doğar . En sık karşılaşılan sorunlar ve yapılması gerekenler aşağıdadır:

  • Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
  • Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
  • Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
  • Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
  • Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
  • İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.

Bir örnekle açıklayalım: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işinden ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir yayında çalışmaya başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için kesintisiz çalışma şartı sağlanamıyor. İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , sürekliliğini koruyabilirdi .

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da kart alabilir duruma geldi. Ancak her internet sitesi otomatik olarak bu kapsama girmez . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:

  1. Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
  2. Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
  3. Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
  4. İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
  5. Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
  6. Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.

Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , sitenin teknik altyapısıyla iç içedir. Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , siteyi yöneten ekip için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini yeterli sayar ; dolayısıyla lise mezunları da karta başvurabilir . Yine de Komisyon mesleki geçmişinizi değerlendirir ; özenle hazırlanmış bir portfolyo diploma kadar değerlidir.

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Kesin bir süre öngörülmemiştir. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi toplantı takvimine göre farklılaşır .

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Sınırlı koşullarla evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu seçenek uygulanmaz.

YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?

Kendi adına yayın yapan içerik üreticileri, tek başına bu çalışmalarla kart alamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri kart talep edebilir.

Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?

Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça ilan edilir; bu yüzden son durumu resmî siteden teyit etmelisiniz.

İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?

Gerekçe ortadan kalkınca yeniden başvuru yapılabilir . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart düzenlenmez . Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler yapılmadıkça kart verilmez .

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Evet, alabilirler. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. Her iki kartta da çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri aranır ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.

Basın kartı, habercilik kariyerinin temel güvencesidir ve başvuru ayrıntılı olsa da kurallar açıkça tanımlanmıştır . Doğru kart türünü seçip eksiklerinizi başvurudan önce giderir ve yükümlülüklerinizi zamanında yerine getirirseniz , resmî kimliğinizi sorunsuz alıp meslek hayatınız boyunca koruyabilirsiniz.

Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Kesin ve bağlayıcı bilgi için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; bu rehberdeki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page